Kinderdijk

De achttien molens bij de Kinderdijk vormen de grootste groep molens in Nederland. Het gehele waterstaatkundige monument werd enige jaren geleden door het Werelderfgoedcomité aangemerkt als een monument van buitengewone universele waarde en op de Lijst van het Werelderfgoed geplaatst.

KinderdijkEén van de redenen voor deze internationale bescherming is dat het geheel van historische hoge en lage polder met natuurlijke waterafvoer, waterlopen, molens, gemalen, uitlaatsluizen en gemeenlandshuis praktisch nog ongewijzigd aanwezig is. De molens zijn sedert de bouw feitelijk niet veranderd. De molens van Kinderdijk behoren tot een van de toeristische topattracties van ons land. Jaarlijks brengen ongeveer 3.000.000 toeristen, waarvan de helft buitenlanders, een bezoek aan Kinderdijk.

De huidige Alblasserwaard bestond in de Middeleeuwen uit de stroomgebieden van de Alblas in het westen en de Giessen in het oosten. In de loop der tijd ontstonden hieruit de waterschappen Nederwaard en Overwaard. Al tegen het midden van de veertiende eeuw begon de afwatering via genoemde veenriviertjes problemen te geven en men besloot de afwatering te verleggen naar de uiterste noordwesthoek van het gebied waar de ebstand van het buitenwater het laagst was. Dit plan resulteerde uiteindelijk in het Kinderdijkcomplex zoals dat er nu nog ligt. De 18 samenwerkende polders van de Overwaard legden in de jaren 1366/68 een 17 km lang afwateringskanaal aan tot aan de Lekdijk. 

Kort daarna deed de Nederwaard iets dergelijks waardoor de westelijke vaart naast de oude vaart kwam te liggen. Beide eindigden bij een spuisluis in de Lekdijk.Toen zich in de achttiende eeuw opnieuw problemen bij de afwatering voordeden, besloten beide waterschappen tot de aanleg van zogenaamde hoge boezems, een soort reservoirs waarin het overtollige water tijdelijk kon worden opgeslagen als lozing op de Lek door hoge waterstand niet mogelijk was. Deze hoge boezems konden worden gevuld door twee groepen van acht parallel malende bovenkruiers, die naar hun functie als boezemmolens worden aangeduid. Op de westelijke vaart malen acht ronde stenen bovenkruiers van de Nederwaard uit, gebouwd in 1738, op de oostelijke vaart malen acht houten achtkante bovenkruiers van de Overwaard uit. Deze met riet beklede molens dateren van 1740.

In 1997 werden de molens van Kinderdijk op de Wereld Erfgoed lijst gezet van UNESCO.

Molen No. 2 van de Overwaard


De Overwaard molen No.2 is een grondzeiler. Grenen achtkant met riet bedekt op een metselwerk van 2,10 mtr hoog. De functie van de molen is het bemalen van de lage boezem van de Overwaard. 

Molen No.2 brandde op 12 april 1981 geheel uit door problemen met een gaskachel. Door onderverzekering van de toenmalige eigenaar, de provincie Zuid-Holland, moest een inzamelingsactie van de Stichting Herbouw Molen 50% van de benodigde 1,2 miljoen gulden inzamelen.

Tijdens Nationale Molendag op 12 mei 1984 werd door molenbouwer Adriaens uit Weert ter plekke met de herbouw begonnen. In de plooistukken van het bovenwiel is de wapenspreuk van de provincie Zuid-Holland te lezen.

"Vigilate deo confidentes"  wat betekend:

"Weest waakzaam terwijl ge op God vertrouwt".

Op 26 april 1985 stelde prins Claus de molen weer in bedrijf.

Op donderdag 2 juni 2005 overkwam de molen nieuw onheil: tijdens het draaien die dag brak door een lasfout de gelaste binnenroede.

Technische gegevens

Eigenaar

Stichting Werelderfgoed Kinderdijk

Molenaar

Ed Wensveen

Adres

Overwaard 5, 2961 AT Kinderdijk

Gebouwd in 1740 door

Pleun den Braanker, Oud -Ablas

Herbouwd in 1984 door

Gebr. Adriaens, Weert

Type

Achtkante grondzeiler

Functie

Poldermolen (Boezemmolen) en Woning in de molen.

Romp

Grenen achtkant met riet bedekt op gemetselde voet van 2,10 mtr. hoog

Kruiwerk

±50 ijzeren rollen, kruirad

Kap

Riet bedekt

Vlucht

29,56 m

Wieken systeem

Oud-Hollands

Binnenroede

29,50 m., ijzer, fabr. Derckx te Beegden, nr. 996, bouwjaar 2005

Buitenroede

29,56 m., ijzer, fabr. Derckx te Beegden, nr. 474, bouwjaar 1983

Bovenas

Gietijzer, fabr. Gieterij R.M.I. te Bergen op Zoom, bouwjaar 1984 en nummer 0001.

Vang

Losse Vlaamse blokvang uit 5 stukken, vangbalk met haak en wipstok.

Bovenwiel of aswiel

Ø3,14 mtr, 71 azijnhouten kammen, steek 12,5 cm.

Bovenschijfloop

Ø1,65 mtr, 40 palmhouten staven

Onderschijfloop

Ø1,50 mtr, 27 palmhouten staven

Onderwiel

Ø5,02 mtr, 91 azijnhouten kammen, steek 17,0 cm.

Overbrengingsverhoudingen

1 : 0,53 / 1,9 : 1

Wateras en sintelstuk

Gietijzer fabricage-gegevens onbekend

Scheprad

Diameter 6,70 m., breedte 0,59 m. Opvoerhoogte: 0 tot 1,40 m.

Rijksmonument nummer

30552

RD-coördinaten

X = 103,866Y = 432,863

GPS-coördinaten

51°52,92'N4°38,67'E

Text Size